مراحل تقطيع:

1/ درست و روان خواندن شعر با رعايت اصول دکلماسيون و حذف آنچه در خط هست ولي تلفظ نمي شود.

2/ هجا هجا خواندن تمام ابيات بر اساس تلفظ نه کتابت (مثل بخش کردن کلمات در کلاس هاي ابتدايي).

3/ هجا هجا نوشتن مصراع اول و سپس هجا هجا نوشتن مصراع دوم در زير مصراع اول به گونه اي که هجاهاي مصراع دوم به ترتيب دقيقاً در زير هجاهاي مصراع اول قرار گيرد.

4/ قرار دادن علائم هجايي کوتاه و بلند (U , ـ ) در زير هجاها

5/ گروه بندي هجاها (بنا به توالي و تکرار: دوتا دوتا ـ چهارتا چهارتا ـ سه تا سه تا ـ پنج تا پنج تا ـ هفت تا هفت تا

 ـ هشت تا هشت تا)

6/ اگر مصراع داراي دو گروه هفت تايي يا هشت تايي باشد, هر گروه آن مجدداً به دو گروه (3 و 4 يا 4 و 3)  و (4 و 4) تقسيم مي شود.

7/ اگر هجاهاي کوتاه و بلند پراکنده باشد نه مرتب و مکرر, بيت داراي وزن ناهمگون است. در اين صورت بندهاي  5 و 6 قابل اجرا نيست. مي توان به وسيله ي حفظ اوزان ناهمگون, وزن را بر بيت عرضه کرد و گروه بندي مناسب را انجا داد. (ناگفته نماند که اين روش پس از آموخته شدن کامل ذهن با اوزان, در مورد تمام وزن ها به کار گرفته  مي شود).

8/ گذاشتن معادل براي گروه هاي هجايي مطابق جدول ارکان عروضي (مثل U ـ ـ = فعولن).

9/ تعيين نام وزن شعر= کجاييد اي شهيدان خدايي ← مفاعيلن مفاعيلن مفاعيل (فعولن) ← وزن ساده ي مفاعيلن سه رکني ناقص

مفعول مفاعيلن مفعول مفاعيلن ← وزن همگون مفعول مفاعيلن کامل « دوري»

برای يادگيری تخصصی تر و کامل تر می توانيد از کتاب « قافيه و عروض» دوره ی پيش دانشگاهی رشته ی علوم انسانی هم استفاده کنيد. به عنوان کتاب کار نیز می توانید از کتاب هندسه ی شعر تالیف استاد سعید عنبرستانی / انتشارات قلم چی استفاده کنید.